|
Gra tė shquara
nė historinė islame
Islami shėnoi njė pikė tė madhe kthimi nė historinė
e gruas. Pėrmes tij, gruaja rifitoi tė drejtat e nderit tė saj, prej tė cilave
kjo kishte qenė e privuar pėr shekuj me radhė nė errėsirėn e periudhės
paraislamike.
Islami pėrtėriu tė drejtat e saj tė plota pėr tė
filluar njė jetė fisnike nėn hijen e njė sistemi tė civilizuar dhe tė lavdishėm.
Kjo bėri qė nė shekujt e parė tė Islamit tė
evidentohen figura tė rėndėsishme grash, qė u shquan si nėna, bija, luftėtare,
dėshmore, poete dhe mėsuese brezash.
Nė mėnyrė qė shembulli i tyre tė jetė frymėzim edhe
pėr kohėn tonė, Shoqata Kulturore GRUAJA ka pėrgatitur njė seri librash me
biografinė e disa prej kėtyre grave, sipas titujve tė mėposhtėm:
1-
Nėnat e besimtarėve
2-
Nėnat
e Profetit Muhamed a.s.
3-
Vajzat e Profetit Muhamed a.s.
4-
Gratė
mė tė shquara
5-
Gra
dėshmore
6-
Asketet mė tė njohura
7-
Ligjėrueset mė tė shquara
8-
Luftėtaret mė tė shquara
9-
Dijetaret mė tė njohura
10-
Poetet mė tė dėgjuara
Nėnat e besimtarėve
Nėnat e
besimtarėve janė gratė tė cilat patėn nderin tė martohen me profetin e Allahut,
Muhamedin, paqja dhe mėshira e Allahut qoftė mbi tė, jetuan me tė dhe mėsuan
prej moralit tė tij tė lartė e prej cilėsive tė lavdėruara tė tij.
Nėnat e
besimtarėve, Allahu qoftė i kėnaqur prej tyre, duruan shumė prej vėshtirėsive e
mundimeve pėr hir tė thirrjes islame. Ato luftonin me profetin a.s dhe duronin
sė bashku me tė vėshtirėsitė e jetės dhe mundimet e saj e kjo pėr hir tė
dashurisė pėr Allahun dhe tė dėrguarin tė Tij. Kėshtu ato, me kėtė, u bėnė
mbėshtetja mė e mirė pėr profetin, paqja dhe mėshira e Allahut qoftė mbi tė, nė
plotėsimin e misionit tė tij dhe pėrhapjen e fesė sė Allahut tė Madhėruar.

Le tė njihemi pra
me nėnat e besimtarėve, Allahu qoftėi kėnaqur me to, jetėn dhe pozitėn e tyre
tek Allahu i Madhėruar dhe tek i dėrguari i Tij, paqja dhe mėshira e Allahut
qoftė mbi tė, qė rrugėn e tyre nė mėnyrėn e jetesės dhe sjelljes ta ndjekin
gratė muslimane qė tė arrijnė kėnaqėsinė e dunjasė dhe tė ahiretit.
Nėnat e profetit
Profeti alejhi
selam i thėrriste disa prej grave: o nėnė, sepse ato patėn fatin tė ishin afėr
me tė kur ai ishte i vogėl. Prej tyre pati qė e mbartėn dhe e lindėn, pati nga
ato qė e mėkuan, dikush tjetėr u pėrkujdes pėr tė nė shtėpinė e saj sikur tė
ishte njė prej fėmijėve tė saj, e dikush tjetėr ka qėnė hallė e tij e mė pas
pranoi islamin dhe e ndoqi duke arritur kėshtu nderin e afėrsisė dhe tė islamit.

Kėto gra luajtėn
njė rol tė madh nė jetėn e profetit alejhi selam ashtu siē edhe biografia dhe
sjellja e tyre ishin tė pastra e tė lavdėrueshme.
Kėtu do tė njihemi
me disa prej kėtyre grave, me jetėn dhe sjelljet e tyre, me rolin qė ato luajtėn
nė jetėn e profetit e kjo qė rruga e tyre tė ndiqet dhe gratė e muslimanėve tė
pėrfitojnė dhe ti kenė ato si udhėheqje nė jetėn e tyre tė sotme.
Vajzat e
profetit
Allahu i Madhėruar
e nderoi tė dėrguarin e tij, Muhamedin, me pasardhės tė mirė, djem e vajza.
Megjithėse djemtė e tij vdiqėn qė nė vogėli, atij i mbetėn katėr vajzat qė
ishin: Zejnebi, Rukija, Um Kelthumi dhe Fatimja e pastėr, Allahu qoftė i kėnaqur
prej tyre. Nėna e tyre ishte Hadixhe bint Huejlid.

Ato u rritėn nė njė
shtėpi tė mbushur me besim e kėshtu qė u bėnė shembull i mirė nė dije e sjellje,
udheheqje pėr ēdo grua besimtare, tė ndershme e tė pastėr.
Nė kėtė libėr do tė
njihemi me vajzat e profetit alejhi selam, jetėn dhe pozitėn e tyre tek Allahu
dhe i dėrguari i tij si dhe veprimtarinė e tyre.
Gratė mė tė
shquara
Kurani i Nderuar
pėrmend nė ajetet e tij njė emėr tė vetėm gruaje e ai ėshtė emri i Merjemit,
vajzės sė Imranit, Allahu qoftė i kėnaqur me tė.
Nė shumė vende tė
tij Kurani na dėfton pėr disa prej grave besimtare. Ndonjėra prej tyre ka qėnė
grua profeti, ndonjė tjetėr nėnė e tij apo thjesht njė grua e devotshme e cila
besoi Allahun dhe ndoqi tė dėrguarin e tij dhe u mundua pėr hir tė fesė sė tij
dukee durruar vėshtirėsitė dhe mundimet e kėtij misioni.

Kėto gra ishin ishin dhe janė njė shembull dhe njė udhėheqje e mirė pėr
ēdo grua besimtare tė devotshme e cila pėrpiqet pėr tė arritur kėnaqėsinė e
Zotit tė saj dhe tė dėrguarit tė Tij.
Nė kėtė libėr do tė
njihemi me disa prej kėtyre grave, jetėn dhe pozitėn e tyre tek Allahu.
GRA DĖSHMORE
Martirizimi nė
rrugė tė Allahut ėshtė qėllimi i ēdo besimtari tė sinqertė e kjo prej
shpėrblimit tė madh qė ky vend ka. Profeti i Allahut, alejhi selam , thotė:
Betohem nė Atė qė shpirti i Muhamedit ndodhet nė dorėn e Tij nuk ka plagė
qė merret nė rrugė tė Allahut e Ai patjetėr qė do ta sjellė nė tė njėjtėn
fromėsi atė ditė qė ėshtė plagosur: ngjyra nė ngyrėn e gjakut dhe era e tij
ėshtė misk. Betohem nė Atė qė shpirti i Muhamedit ndodhet nė dorėn e Tij se sa
do tė dėshiroja tė luftoja nė rrugė tė Allahut e tė vritesha, mė pas tė luftoja
e tė vritesha, mė pas tė luftoja e tė vritesha [Trasmeton Muslimi].
Kjo
pozitė nuk ėshtė privilegj vetėm i burrave. Atė e kanė arritur edhe disa gra
prej popujve tė mėparshėm siē e arritėn edhe disa prej grave sahabije, Allahu
qoftė i kėnaqur me to.

Kėtu
do tė pėrmenden disa shembuj tė kėtyre grave tė cilat e arritėn kėtė gradė dhe
fituan kėnaqėsinė e Allahut dhe mirėsisė e pėrjetshme tė Tij nė xhenet.
Asketet mė
tė shquara
Kjo botė nuk vlen
tek Allahu as sa krahu i njė mushkoje, kėshtu qė largimi dhe mosrendja pas
kėnaqėsive tė saj ėshtė njė prej gjėrave qė Ai i pėlqen.
Muslimani duhet tė
marrė prej kėsaj bote aq sa i nevojitet pėr jetėn e tij, duke i kushtuar pastaj
vėmendje tė veēantė qėllimit mė tė lartė, pėr tė cilin edhe ėshtė krijuar dhe
pėr tė vėrtetuar edhe thėnien e Profetit Muhamed alejhis-selam: Jeto nė kėtė
botė sikur tė jesh i huaj dhe kalimtar [Trasmetoi Buhariu].

Historia islame
ėshtė e mbushur me biografi tė shumė asketėve dhe asketeve, tė cilėt morėn pak
prej kėsaj bote dhe jetuan njė jetė tė pėrkorė e modeste.
Ky libėr na sjell
disa shembuj tė disa prej grave, qė dhanė shembullin e njė jete tė tillė.
Ligjėrueset mė
tė shquara
Ligjėrimi ėshtė
prej arteve mė tė larta tė tė folurit. Ka njė ndikim tė madh nė shpirtra dhe
mendje ku i tėrheq dėgjuesit dhe i drejton atje ku do ligjėruesi. Profeti alejhi
selam e pėrmend fushėn e ndikimit tė ligjėratės nė shpirtrat e njerėzve dhe
mendjet e tyre dhe thotė: Prej oratorisė ka edhe magji [Trasmeton Buhariu].
Ligjėruesi i mirė
ėshtė ai i cili realizon nė ligjėrimin e tij elementėt e suksesit tė tij,
shquhet pėr oratori duke qėnė pėrmbledhės dhe tė ketė forcė ndikimi qė dėgjuesit
tė mbėshtetin mendimin e tij.

Librat e letėrsisė
dhe tė historisė janė tė mbushur me ligjėrata dhe ligjėrues tė kohėrave tė
ndryshme.
Nė kėtė libėr do tė
njihemi me disa prej grave qė janė shquar pėr ligjėrime dhe sidomos pėr oratori.
Luftėtaret mė tė
shquara
Lufta ėshtė njė prej veprave mė tė mėdha. Ėshtė pika mė e lartė e
islamit si dhe ka njė shpėrblim tė madh. Profeti alejhi selam thotė: Nė xhenet
ka njėqind gradė tė cilat Allahu i ka pėrgatitur pėr luftėtarėt nė rrugė tė Tij,
mes njė grade dhe tjetre ėshtė sa mes qiellit dhe tokės [Trasmeton Buhariu].
Muslimanet e para
luajtėn njė rol tė madh nė beteja e luftėra ku mjekonin tė plagosurit, u jepnin
ujė luftėtarėve etj.
Porse disa gra nuk
u mjaftuan me kaq. Prej tyre pati edhe nga ato qė ngritėn shpatėn kundėr armiqve
dhe jobesimtarėve duke luftuar sikurse edhe burrat pėr tė mbrojtur fenė dhe tė
dėrguarin e Allahut.

Kėtu, nė kėtė
libėr, po pėrmendim disa prej kėtyre shembujve tė ndritur tė kėtyre grave tė
cilat luftuan pėr hirė tė Allahut duke marrė pjesė me burrat nė luftė sepse e
dinėn qė xheneti ėshtė nėn hijen e shpatave.
Juristet mė tė
shquara
Dituria ėshtė
trashėgimia e profetėve, me tė njeriu udhėzohet pėr nė rrugė tė drejtė dhe
largohet nga e shtrembėta. Marrja e saj ka shpėrblim tė madh. Profeti aljhi
selam thotė: Kush ndjek njė rrugė pėr tė kėrkuar dije, Allahu ia lehtėson
rrugėn pėr nė xhenet dhe melaiket vėnė krahėt e tyre pėr kėrkuesin e dijes tė
kėnaqur pėr atė qė bėn [Trasmeton ebu Daudi] si dhe: Kujt Allahu i do mirėsinė
e jep dije nė fe [Trasmeton Buhariu dhe Muslimi].

Muslimanet e para
luajtėn njė rol tė madh nė marrjen e dijes dhe pėrhapjen e saj mes nxėnėsve.
Prej tyre dolėn mėsuese Kurani, hadithi, jurisprudence dhe komentimi Kurani.
Kėtu po pėrmendim
disa shembuj tė kėtyre grave qė arritėn njė shkallė tė lartė dije nė shkencat e
islamit.
Poetet mė tė
shquara
Poezia ėshtė shtylla e arteve tė letėrsisė. Ajo ka njė ndikim tė
veēantė nė dėgjim dhe ndikon tek shpirtrat ashtu sikurse edhe magjia nė trupa.
Kjo e bėnte fisin arab qė kur shfaqej tek ata njė poet tė shtronte gosti dhe tė
festonin si vlerėsim dhe mburrje me tė.

Porse poezia mund
tė jetė e mirė dhe e keqe. E keqe ėshtė ajo poezi e cila nxit instiktet dhe
epshet e qė mbart nė vetvete tallje e sharje pėr tė tjerėt pa tė drejtė. Ndėrsa,
nėse poezia ėshtė pėr tė ngritur ndjenjat apo dashurinė pėr hir tė Allahut dhe
tė dėrguarit tė Tij, apo pėr mbrojtje tė sė drejtės, ėshtė poezi e mirė tė cilėn
e pėlqen Allahu dhe i dėrguari i Tij.
Librat e arteve
janė tė mbushura me diskutime rreth poezisė dhe poetėve. Nė kėtė libėr do tė
njihemi me disa prej grave tė cilat u shquan pėr oratori, gjuhė tė pastėr dhe
poezi.
BOTIMET E SHOQATĖS KULTURORE GRUAJA:
Nė fushёn e botimeve Shoqata Kulturore GRUAJA ka dhėnė ndihmesėn e saj tė
konsiderueshme. Me iniciativėn e saj janė botuar njė sėrė librash ndėr tė cilėt
pėrmėndim:
Libri Roli i familjes nė edukimin e fėmijėve me autor Xhemal Balla. Ky libėr
trajton rėndėsinė qė ka edukata familjare nė brymosjen e karakterit tė fėmijės
dhe kėrkon qė t'i vijė nė ndihmė prindėrve pėr tė mbjellė dhe kultivuar nė
shpirtin e individit tė ri vlerat nga tė cilat ai do tė udhėhiqet gjatė gjithė
jetės. Veē tė tjerash, ku libėr kėrkon ta ndėrgjegjėsojė familjen pėr rėndėsinė
qė ka dhe ti vijė nė ndihmė pėr ta kryer rolin e saj nė formėn mė tė mirė.
Njё iniciativė e rёndёsishme e Shoqatės Kulturore GRUAJA ka qenė edhe
pėrgatitja pėr botim e serisё sё librave pёr fёmijё sipas Kuranit e pёrgatitur
nga Gentian Bodlle dhe Nura Zekaj, libra kėta qė kanё njё rёndёsi edukative tё
veēantё pёr moshat e reja.
SERIA E BOTIMEVE PЁR FЁMIJЁ SIPAS KURANIT.
Librat duhet tė jenė tė lexueshėm
nё internet.
1) Historia e dy bijve tė Ademit
2) Dėnimi i Balamit
3) Mbreti Daud dhe dy engjėjt e Zotit
4) Diga qė ndan tė mirėn nga e keqja
5) Haxhireja dhe uji i Zemzemit
6) Lopa qė zbuloi vrasėsin
7) Historia e Merjemit
8) Profeti Ibrahim mund sundimtarin
9) Ushtria e elefantit
10) Historia e Karunit dhe popullit tė tij.
Pas botimit tė kėsaj serie librash shumė tė dobishėm, shoqata botoi njė varg
tjetėr tё pёrgatitur nga Aida Kurti dhe Alban Kodra me titull: TREGIME PĖR
FĖMIJĖ NGA HISTORIA E PROFETĖVE.
1) Ademi dhe Idrizi
2) Nuhu dhe Hudi
3) Salih dhe Ibrahimi
4) Ismaili dhe Luti
5) Ishaku dhe Jakubi
6) Ejubi dhe Jusufi
7) Shuajbi dhe Musa
8) Daudi dhe Sulejmani
9) Junus dhe Isa
10) Zekerija dhe Jahja
Po ashtu, botim i kėsaj shoqate janė dhe njė sėrė fletėpalosje si Disa nga
shkeljet nė tė cilat bien gratė dhe prej tė cilave duhet tė kemi kujdes,
Kujdes nga mėkatet e mėdha qė ėshtė njė pėrmbledhje nga libri Mėkatet e mėdha
i Imam El Dhehebi dhe nga libri Mėkatet e mėdha tė autorit Muhamed bin
Sulejman El Temimi, etj. |